تبلیغات
.:: هستن؛ مخمل آبی ::. - نقد دیروز؛ چشم‌انداز روشن فردا
.:: هستن؛ مخمل آبی ::.
برای آسانتر خواندن متن، دکمه های Ctrl و + را همزمان فشار دهید

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

نقد دیروز؛ چشم‌انداز روشن فردا

حسین آذربایجانی

چرا این گونه شدیم؟ این سوالی بود که از زمان پیروزی کشور کوچک ژاپن بر امپراتوری وسیع روسیه تزاری در اذهان مردم ایران نشو و نما پیدا کرد و پیش رفت تا به امروز که این علامت سوال هنوز هم بالای سر بخش مهمی از اندیشمندان و کارشناسان فرهنگ و سیاست و اقتصاد و... بی جواب باقی مانده و طالب نقد و نظر است.

شکست اول روسیه از ژاپن

روسیه در تاریخ 200 ساله معاصر بیش از هر کشور دیگری با ایران جنگیده و بخش قابل توجهی از سرزمین‌های ما را تصرف کرده بود. حافظه تاریخی مردم هنوز خاطره تلخ این شکست‌ها و از دست دادن بخش‌های مهمی مثل آذربایجان و داغستان و... را در ذهن داشت که روسیه درگیر جنگ با کشور کوچک ژاپن شد.

آنچنان که علی غفوری در کتاب «صد جنگ بزرگ تاریخ» نوشته؛ نخستین جنگ چین و ژاپن در سال 1895 به نفع ژاپن پایان یافت. طبق پیمانی به نام پیمان شیمونوسه‌کی که در آوریل سال 1895 و یکسال پس از آغاز جنگ به امضاء رسید، به کشور کره استقلال داده شد و شبه جزیره لیائودونگ تحت تصرف ژاپن درآمد.

شکست دوم روسیه و امضای قرارداد صلح

در سال 1898 روسیه توانست بندر بزرگ و راهبردی پورت آرتور را از چین اجاره کند. چندی بعد مذاکرات برای رفع اختلاف مابین ژاپن و روسیه با شکست مواجه شد و سرانجام در فوریه سال 1904 ژاپن به ناوگان روسیه در پورت آرتور حمله کرد.

روس‌ها با احداث یک پادگان بزرگ در پورت آرتور و ایجاد یک ناوگان جنگی عملا پورت آرتور را به پایگاه استراتژیک خود برای اداره شرق آسیا، مبدل کرده بودند. در 10 فوریه 1904 دریاسالار توگو قهرمان ملی ژاپن، با حمله‌ای غافلگیرکننده دو نبردناو تزارویچ و رتویزان و ناو 6600 تنی پالادا روسی را در این بندر غرق کرد و ستون فقرات نیروی دریایی روسیه را در شرق آسیا در هم شکست. اکنون پورت آرتور کاملا در محاصره بود. نیروهای قدرتمند روسیه در تمام روزهای نوامبر و دسامبر 1904 با مهاجمان ژاپنی جنگیدند. نبردهای چندماه باعث مرگ 8 هزار روس و زخمی شدن 15 هزار نفر دیگر شد و این به معنای از بین رفتن نیمی از مدافعان بود. دوم ژانویه 1905 زمانی که فرمانده روس از رسیدن هرگونه کمکی قطع امید کرد؛ تسلیم بی‌قید و شرط را پذیرفت.

نظامیان ژاپنی پس از تصرف پورت آرتور، در 10 مارس 1905 به شهر موکدن در ایالت منچوری چین حمله کردند. نبرد سنگینی آغاز شد. 142 هزار کشته حاصل این نبرد مرگبار بود. سرانجام، روس‌ها به رغم از دست دادن 92 هزار سرباز خود مجبور به ترک این شهر مهم منچوری شدند. اکنون ژاپن در خشکی به طور کامل روس‌ها را شکست داده بود. باقی‌مانده دفاع روس‌ها در جزیره ساخالین نیز درهم شکسته شد و در 30 ژوئیه 1905 شهر الکستاندروسک تسلیم نیروهای ژاپن شد.

سپتامبر 1905 ژاپن و روسیه به دعوت تئودور روزولت در اوهایو پیمان آتش‌بس و صلحی به نام پیمان پورت‌اسموتس (نیوهمشایر) امضاء کردند. پورت آرتور با نواحی اطرافش و نیمه جنوبی جزیره ساخالین به ژاپن واگذار شد و روسیه از ادعا در مورد کره و منچوری صرف نظر کرد. کره به تحت‌الحمایگی ژاپن درآمد و روسیه در دخالت در کره منع شد. ژاپن در منچوری که متعلق به چین بود باقی ماند. بدین ترتیب، ژاپن برای سه دهه مبدل به قدرت بی رقیب جنوب و شرق آسیا شد.

نتایج شکست روسیه از ژاپن مشروطه

زانو زدن و تسلیم روسیه‌ای که بارها ایران را شکست داده و بخش مهمی از سرزمین ما را تصرف کرده بود؛ در برابر کشور کوچک ژاپن باعث شد برای نخستین بار این پرسش به صورت علنی در جامعه آن روز ایران همه گیر شود که «چرا ما اینگونه‌ایم؟» چرا با وجود اینکه ایران آن روزها چه از لحاظ نفرات و چه از لحاظ ثروت و منابع غنی‌تر از ژاپن بود؛ نتوانست در برابر تهاجم روسیه دوام بیاورد؛ اما ژاپن توانست این ابرقدرت را شکست دهد و تسلیم کند؟ این پرسش همه گیر از سوی روشنفکران و تحصیلکردگان آن دوران پاسخی واحد می‌گرفت؛ پایبندی ژاپن به نظام مشروطه، قانون و مجلس!

شکست روسیه از ژاپن، در کشورهای در حال توسعه آسیا و نیز خود روسیه و ایران تاثیر ژرف نهاد. از دید بیشتر مردم شرق، پیروزی ژاپن ، پیروزی یک ملت غیرسفید پوست برخوردار از قانون اساسی و تکنولوژی غربی، بر اروپائیان سفید پوست بود. جنگ روسیه ـ ژاپن سرآغاز پیروزی نهایی شرق به پا خاسته بر غرب امپریالیست تعبیر شد و نشان داد که پیروزی بر استبداد و استقرار رژیم‌های مشروطه در کشورها امکان‌پذیر است. ژاپن نظام امپراتوری مشروطه داشت و آزادیخواهان ایران مهم‌ترین ریشه قدرت و دلیل پیروزی این کشور کوچک بر غول بزرگ روسیه تزاری را همین نظام «مشروطه» ژاپن دانستند.

انقلاب 1905 و مشروطه شدن روسیه

چند ماه پس از این شکست سنگین بود که انقلاب 1905 روسیه باعث ایجاد نظام مشروطه در این کشور شد. در همین راستا آزادیخواهان ایران هم با تاسی از روشنفکران روسی و نظام مشروطه ژاپن خواستار ایجاد پارلمان و حاکمیت قانون در ایران قاجاری شدند. وقوع انقلاب در همسایه قدرتمند شمالی ایران خواه ناخواه بر ایران اثر گذاشت و این مورد ازجمله علل مهم وقوع انقلاب مشروطیت در ایران به شمار می‌رود. حتی عده‌ای از آزادیخواهان روس و قفقاز مستقیما در نهضت مشروطیت ایران شرکت داشتند. روشنفکران بزرگی چون اسپرینگ رایس ، سید حسن تقی‌زاده و ادوارد براون بر رابطه بین انقلاب روسیه و انقلاب ایران تاکید کرده‌اند.

پرسش همچنان باقی

امروز که بیش از 110 سال از آن روزها می‌گذرد؛ همچنان کشورهای کوچکی مثل ژاپن پیشرفته و ثروتمندند؛ اما ایران در تلاش برای پیشرفت و توسعه موانع و معضلات فراوانی روبروی خود می بیند. همین امر باعث شده آن پرسش پیشینی «چرا اینگونه‌ایم؟» همچنان باقی باشد و گهگاه در گوشه و کناری کسی در صدد پاسخ به آن برآید و همین هفته‌ای که گذشت تلاش‌هایی را در استان برای پاسخگویی به این پرسش دیدیم که تامل بود.

زیادی بدی در جامعه، نشانه باطن بد مسئولان جامعه

بعد از 38 سال قانون امر به معروف و نهی از منکر تصویب می‌شود؛ ولی دولت جمهوری اسلامی حاضر به اجرای آن نیست.

این بخشی از سخنان محمدحسین شفیعی‌ها، دبیر حزب موتلفه اسلامی استان قزوین در کارگاه هم‌اندیشی امر به معروف و نهی از منکر بود که از سوی مدیریت امر به معروف و نهی از منکر این حزب برگزار شد.

قیام اصلاح‌طلبانه امام حسین(ع)

شفیعی‌ها در بخشی از سخنانش درباره حرکت عظیم عاشورا این حرکت را اصلاح‌طلبانه دانست و بیان داشت: نکته مهم و اساسی که در قیام حضرت اباعبدا... وجود دارد و باید به آن توجه کنیم و از آن غفلت نکنیم این است که خود حضرت بارها در فرمایشاتشان اظهار می‌دارند که «برای اصلاح امور امت جدشان» قیام کرده‌اند و این بدان معناست که وضعیت جامعه آسیب دیده است و امام وظیفه خود را مقابله با آن ویرانی و آشوب و به هم ریختگی می‌بینند. چرا امام کارشان را در مدینه که سکونت داشتند؛ انجام ندادند و حرکت خود را مبارزه با راس حکومت فاسد و دروغین و جاعل اسلامی قرار دادند. و چرا حضرت فرمودند با وجود یزید امت اسلامی روی صلاح نخواهد دید؟

اصلاح جامعه از طریق اصلاح حاکمان

شفیعی‌ها در ادامه به بیان چند روایت پرداخت؛ ازجمله روایت مشهوری از امیر المومنین علی(ع) که می‌فرمایند: مردم جامعه به امرا و حاکمانشان بیشتر شبیه هستند تا پدرانشان. یعنی مردم در نوع زندگی کردن بیشتر از اینکه به پدرانشان شبیه باشند به مسئولین جامعه شبیه هستند. همچنین با ذکر حدیثی از پیامبر اکرم(ص) توضیح داد که اگر جامعه قرار باشد اصلاح شود باید حاکمان و علمای جامعه اصلاح شوند.

غفلت از فساد مسئولان

دبیر حزب موتلفه اظهار داشت ما متاسفانه بدی‌ها و اشتباهات مردم را بزرگ کرده‌ایم و اما از اشتباه و فساد مسئولان غفلت کرده‌ایم و در جمهوری اسلامی متاسفانه دچار این بلیه شده‌ایم.
وی اظهار داشت نکته اساسی امر به معروف، امر به معروف و نهی از منکر از مسئولان است. وی با بیان تعبیری جالب از حضرت آیت‌ا... جوادی آملی نقل کرد که رفتار ظاهری هر جامعه‌ای نشانگر باطن مسئولان جامعه است.

شفیعی‌ها تاکید کرد: اگر رفتار جامعه خوب است؛ نشانه باطن خوب مسئولان است و اگر سیره و رفتار جامعه بد است؛ نشانه باطن بد مسئولان و حاکمان جامعه است.

دبیر جبهه پیروان خط امام و رهبری در بیان نمونه‌های منکر در عصر حاضر، بزرگترین منکر در جامعه را در حال حاضر وعده‌های بدون عمل توسط مسئولان دانست و ریا، حرص دنیا داشتن، جرات در برابر ولی و رهبر ایستادن را فساد و منکر ارزیابی کرد.

وی ادامه داد که داشتن چهره نفاق را تنها با امر به معروف و نهی از منکر می‌توان برطرف نمود. وی همچنین بی‌قانونی و عدم تمکین به قانون را یکی دیگر از بزرگترین منکرها از سوی مسئولین دانست. شفیعی ها دریافت حقوق‌های نجومی از سوی مسئولین و رفتارهای سینوسی مسئولین در این قضیه را از کارهای بسیار زشت و ناپسند مسئولین دانست و بیان کرد: رهبری بزرگوار در نماز عید فطر صریح و آشکار بیان داشتند که این کار ظالمانه و غیرمشروع است؛ اما متاسفانه برخی مسئولین اظهار داشتند که هیچ کار غیرقانونی صورت نگرفته است.

جفای احمدی‌نژاد و احمدی‌‌نژادی‌ها

در ادامه شفیعی‌ها با اشاره به قضیه نامزدی محمود احمدی‌نژاد، رییس اصولگرای دولت پیشین، در انتخابات ریاست جمهوری و نهیب به موقع مقام معظم رهبری در نهی او از نامزدی و تکرار دو قطبی در جامعه تاکید کرد: جفا و خطایی بالاتر از این هست که ولی و رهبر جامعه و حجت خدا را به جایی برسانیم که حرفی را که برای مصلحت شخص زده و عمل نشده و پخش  شده مجبور می‌کنید که ایشان بیایند و پشت بلندگو بگویند و از این جفا و خطا بالاتر نداریم.

لزوم آسیب‌شناسی درونی در احزاب

در این نشست سخنرانان دیگری هم بودند و همان حرف‌های همیشگی و تکراری را زدند؛ اما سخنان محمدحسین شفیعی‌ها، به عنوان یکی از شخصیت‌های کلیدی اصولگرایان استان حرف‌های تازه‌ای بود که می‌تواند از سوی دیگر احزاب نیز الگوبرداری شود و به نتایج روشنی برسد. احزاب به عنوان نخبگان و کارشناسان سیاسی وظیفه مهمی چون رصد و نقد وضع دیروز و امروز کشور را دارند و نقد درونی دبیر حزب موتلفه استان قزوین هم در این راستا بود.

لزوم پرسشگری از دیدگاه سران نظام

تحلیل شفیعی‌ها تلاشی برای پاسخگویی به سوال اساسی «ما چرا ما شدیم؟» بود و این در حالی‌ست که بسیاری از احزاب و گروه‌های سیاسی استان چنین جسارتی را از نظر عملی از خود بروز نداده و جز چند بیانیه موسمی و گلایه‌ای دائمی از نبود فضا و... عملکرد چندانی نداشته‌اند.

نگاهی به سخنان آیت‌ا... خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که ایشان اصل نقد را به عنوان عاملی برای پیشرفت کشور قرار داده‌اند. نقدی که برای ادامه یافتن و کمک به جلو رفتن و نیفتادن در دام سیاه‌نمایی نیازمند چارچوبی است که همان «سازنده» بودن است. این مفهوم را می‌توان در سخنان سال گذشته ایشان در مراسم بیست و چهارمین سالروز رحلت حضرت امام خمینی به خوبی دید. مقطعی که نزدیک انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بود و ایشان خطاب به نامزدهای انتخابات  توصیه کردند نقد به نیت پیمودن آینده‌ای پر تلاش باشد.

ایشان در این زمینه تصریح کردند:«نامزدهای محترم در این برنامه‌های عمومی، خب زبان به نقد و انتقاد باز می‌کنند؛ این حق آنها است؛ می‌توانند از هر چیزی که مورد انتقاد آنها است؛ انتقاد کنند؛ منتها توجه کنند که انتقاد باید به معنی عزم و نیت برای پیمودن آینده‌ای پرتلاش و افتخارآمیز باشد؛ نه به معنای سیاه نمائی و منفی‌بافی و بی‌انصافی.»

رهبر معظم انقلاب در دیدار مسئولان و کارکنان قوه‌ی قضائیه در آستانه سالروز هفتم تیر در تاریخ 05/04/1381 با تاکید بر لزوم نقد درونی و برخورد گشاده رویانه مسئولان با نقد و انتقاد تصریح کرد: مطلب مربوط به منتقدان این است که انتقاد در جامعه چیز خوبی است. زیرا انتقاد موجب می‏شود انتقاد شونده بتواند نقاط قوت و ضعف خود را بفهمد و همچنین ناظران صحنه بتوانند بفهمند. این به پیشرفت کار کمک می‏کند؛ ولی انتقاد، غیر از عیبجویی، آن هم عیبجویی خصمانه است.

وظیفه مهم احزاب و کارشناسان

این استقبال و نگاه مثبت رهبری به نقد باید گشاینده فضای انتقادپذیری و انتقاد شنوی باشد. با این اوصاف از احزاب و کارشناسان مختلف در حوزه‌های متنوع علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و... انتظار می‌رود با نقد گذشته و امروز راهی برای بهبود وضع آینده استان پیشنهاد کنند. شکی نیست که نقد کردن هزینه دارد؛ برخی از مسئولان و ادارات در استان برای منتقد پرونده‌سازی می‌کنند و او را به جاهای مختلف می‌کشانند؛ اما با این حال مسئولیت و تعهد یک کارشناس در برابر جامعه‌اش این است که اگر سوراخی در این کشتی دید، حداقل دیگران را از وجود آن باخبر کند تا برای پیشگیری بموقع از غرق شدن کل کشتی، اهالی با کمک و همفکری یکدیگر چاره‌ای به حال تعمیر آن بکنند. به امید آن روز...
 

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

حسین آذربایجانی
عضو انجمن زبانشناسی شناختی آلمان (Deutsche Gesellschaft für Kognitive Linguistik)
صاحب امتیاز و مدیرمسئول هفته نامه آوای چیستا
عضو هیات رییسه انجمن کان ذن ریو کاراته استان قزوین
عضو هیات مدیره کانون آوای چیستا (حوزه فعالیت: تحکیم بنیان خانواده)
پژوهشگر نورومارکتینگ، عصب شناسی زبان، رسانه و ارتباطات
دانشجوی دکترای تخصصی زبانشناسی شناختی پژوهشکده علوم شناختی IRICSS
(موضوع پایان نامه: نورومارکتینگ، سیستم لیمبیک مغز و تاثیر تبلیغات و پروپاگاندا
استاد راهنما: پروفسور حسن عشایری
استاد مشاور: پروفسور رضا نیلی پور)
کارشناسی ارشد زبانشناسی علامه طباطبایی تهران 88 تا 90
(موضوع پایان نامه: استعاره در مطبوعات فارسی زبان
استاد راهنما: دکتر کورش صفوی
استاد مشاور: دکتر یونس شکرخواه)
کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور قزوین 83 تا 87
عضو انجمن علوم اعصاب ایران
عضو انجمن زبانشناسی ایران
مدرس روانشناسی شناختی، زبان انگلیسی، مکاتبات اداری، بازاریابی و تبلیغات، زبانشناسی و فنون ترجمه 89 تا کنون در دانشگاههای غیرانتفاعی و پیام نور و آموزشگاههای مختلف عمدتا تهران و قزوین
مترجم آزاد در حوزه متون ادبی و علوم انسانی 84 تا کنون
خبرنگار و نویسنده ستون «زیر سقف قزوین» هفته نامه تابان از 87 تا کنون
دبیرکل انجمن مترجمان جوان ققنوس 84 تا کنون
دبیرکل انجمن علمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور قزوین 85 تا 87
دبیر گروه سیاسی هفته نامه حدیث قزوین 85 تا 87
خبرنگار و دبیر سرویس سیاسی خبرگزاری ایسنا قزوین 85 تا 86
عضو تحریریه ویژه نامه «حدیث نو» قزوین 85 تا 86
همکاری نامنظم به عنوان مترجم افتخاری ستون «گشتی در دنیای خبر» روزنامه ولایت قزوین از 79 تا 81
تماس:
Mail: zsqazvin(at)gmail(dot)com
Tel: 9354821851
مدیر وبلاگ : .

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان