تبلیغات
.:: هستن؛ مخمل آبی ::. - مسئولیت‌ناپذیری؛ از سیاستمداران تا تربیت کودکان
.:: هستن؛ مخمل آبی ::.
برای آسانتر خواندن متن، دکمه های Ctrl و + را همزمان فشار دهید

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

مسئولیت‌ناپذیری؛ از سیاستمداران تا تربیت کودکان

حسین آذربایجانی

طبق تعاریف علوم شناختی، روانشناسی و جامعه‌شناسی، مسئولیت‌پذیری، مفهومی است که انسان‌ها همواره در زندگی فردی و اجتماعی خود با آن ارتباط دارند. انسان به لحاظ گستره وسیع ارتباط خویش، مسئولیت‌پذیری زیادی در حوزه‌های مختلف دارد.

حوزه‌های مسئولیت‌پذیری انسان می‌تواند در ارتباط با خانواده، جامعه و محیط زیست تعریف گردد که نسبت به هر یک دارای مسئولیت بوده و وظیفه‌ای بر عهده دارد. رشد و کمال انسان چه از لحاظ روحی و فردی و چه از لحاظ اجتماعی به مسئولیت‌پذیری او ارتباط دارد؛ زیرا اهتمام افراد نسبت به اداره و مدیریت امور و واکنش مسئولانه نسبت به پدیده‌های پیرامون خویش، رشد اخلاقی و انسانی را در بر خواهد داشت و همچنین به لحاظ افزایش رفاه اجتماعی و تسکین روانی افراد جامعه فوق‌العاده تاثیرگذار خواهد بود.

حادثه قطار سمنان


چندی پیش در حادثه قطار سمنان به علل متعددی که یکی از آنها خطای انسانی بود؛ تعدادی از هموطنان ما جان خود را از دست داده و تعداد بیشتری هم مصدوم شدند. در حادثه برخورد دو قطار مسافربری در حوالی «ایستگاه هفت خوان» در محور سمنان ـ دامغان که در ساعت 22/7 صبح روز جمعه 5 آذر 1395 به وقوع پیوست، قطار سمنان به مشهد از پشت به قطار تبریز به مشهد که در همان ریل متوقف بود؛ برخورد کرد. در پی برخورد دو قطار، چهار واگن از ریل خارج و پنج واگن نیز دچار آتش‌سوزی شدند. در این حادثه 47 نفر کشته و 103 نفر نیز مصدوم شدند.

خطای انسانی


بنا به گزارش‌های رسمی، با تغییر شیفتِ مسئول کنترل در ساعت 7، فرد جایگزین از سابقه و دلیل قرمز شدن چراغ بی‌اطلاع بوده و وقتی رئیس قطار سمنان ـ مشهد برای ادامه حرکت کسب تکلیف می‌کند، به وی گفته می‌شود که مسیر باز است و مشکلی نیست و شاید چراغ به دلیل برودت هوا قرمز مانده است و مجوز حرکت به این قطار داده‌می‌شود. راننده‌ی قطار سمنان ـ مشهد نیز با خاموش کردن سیستم کنترل خودکار، قطار را به صورت دستی به حرکت درآورده و پس از شتاب گرفتن، سرعت خود را به 130 کیلومتر بر ساعت می‌رساند. پس از چهار دقیقه، قطار سمنان ـ مشهد به قطار متوقف شده می‌رسد و از آن جایی که، قطار جلویی پشت قوس تپه‌ای واقع شده بود، راننده قطار پشتی، تنها هشت ثانیه قبل از برخورد ترمز کشیده و به شدت با کوپه‌های انتهایی قطار مشهد ـ تبریز برخورد می‌کند.

به گفته مقامات، متصدی مرکز کنترل، تصورش آن بوده است که با لوکوموتیوران تبریز ـ مشهد صحبت می‌کند در حالی که با لوکوموتیوران قطار سمنان ـ مشهد صحبت کرده است و بدین ترتیب به وی اعلام کرد که مسیر مقابل آن قطار باز است و حرکت کند. همچنین لوکوموتیوران اجازه نداشته با مسئول سامانه صحبت کرده و سیستم هوشمند را خاموش کند در حالی که این اتفاق رخ داده است.

همچنین براساس قوانین راه‌آهن، اگر قطاری در طول خط متوقف شود، تجهیزاتی را برای هشدار قطارهای بعدی در فاصله‌های 500 متر تا یک کیلومتری قرار می‌دهد تا قطار بعدی متوجه مشکل شده و سرعت خود را کاهش دهد که این اقدام هم از سوی ماموران قطار تبریز ـ مشهد انجام نشده بود.

از سوی دیگر ابوالفضل حسن‌بیگی، نائب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، در مصاحبه‌ای اعلام کرد: «وقتی که دقیقاً مطالعه شد؛ مشخص شد موضوعی که در تغییر شیفت مطرح است؛ رخ نداده» وی افزود: «ساعت 7 باید نفر بعدی می‌آمد که این فرد تاخیر می‌‌کند و ساعت 30/7 می‌‌رسد و دستور حرکت قطار هم ساعت 17/7 بوده‌است، بنابراین 13 دقیقه زودتر از تغییر شیفت، راننده دستور حرکت گرفته‌است.»

و عاقبت؛ استعفا


یک روز پس از حادثه، محسن پورسیدآقایی، مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی، با حضور در گفتگوی زنده خبری، ضمن عذرخواهی از حادثه‌دیدگان و خانواده آن‌ها، اعلام کرد که استعفا داده و استعفایش از سوی وزیر راه و شهرسازی پذیرفته شده است.

پس از این استعفا بود که توفان خبری به راه افتاد و در فضای مجازی و رسانه‌های مکتوب و الکترونیک، انواع تحلیل‌ها را شاهد بودیم. برخی این اقدام مدیرعامل راه‌آهن را در راستای مسئولیت‌پذیری و احترام به حقوق و وجود مردم دانسته و از آن تقدیر کردند و برخی دیگر به دنبال دست‌های پنهان و ارتباط دادن این استعفا با مسائل پشت پرده و ... بودند. این دسته دوم، استعفای مدیر عامل راه‌آهن را اقدامی برای عدم ورود ناظران به ماجرای سیستم کنترل هوشمند قطار و فرار به جلو، جهت عدم پیگیری فساد در راه‌آهن دانستند. به عنوان مثال رضا سراج، در یادداشتی در کانال تلگرامش مدعی شد که برخی از مدیران ارشد راه‌آهن، با ایجاد شرکت‌هایی به نام خود و یا همسرانشان، کارفرما، مجری، ناظر و تحویل گیرنده سیستم 400 میلیارد تومانی کنترل هوشمند بودند که نتیجه‌اش این حادثه شده است.

احساس مسئولیت نسبت به جامعه

رشد و پیشرفت هر جامعه‌ای در گرو انسان‌های مسئولیت‌پذیر است. اشخاص مسئولیت‌پذیر پاسخ‌گو هستند و به علت پاسخ‌گو بودن قابل اعتمادترند. در این صورت است که جامعه نیز مسئولیت‌های بزرگ‌تری به این افراد می‌دهد. به عبارت دیگر، سرنوشت افراد جامعه به دست این افراد خواهد بود. افراد اگر نسبت به جامعه خود احساس وظیفه کنند؛ عاملی مهم در پیشرفت اجتماع خواهند بود و می‌توانند به تقویت سطح روابط، برطرف کردن مشکلات، برآورده کردن حوائج و نیازمندی‌ها و... اقدام کنند. همچنین مسئولیت‌پذیری باعث آرامش روانی و امنیتی جامعه گردیده و مانع از هم گسیختگی، تفرقه و اختلاف در اجتماع خواهد گردید. اگر هر فردی صرفاً نفع شخصی خویش را در نظر بگیرد و  صرفاً به دنبال خواسته‌های خود برود و به محدودیت‌‌های موجود توجه نکند؛ مشکلات بسیاری برای خود و دیگران به وجود خواهد ‌آورد.

به گزارش اسلام کوئست، مسئولیت فرد نسبت به جامعه از منظر اسلام دایره گسترده‌‌ای از رفتارهای اجتماعی را شامل می‌شود که در قالب کمک به ضعیفان، رعایت حقوق اجتماعی همنوعان، مشارکت در امور فرهنگی و دینی؛ مانند شرکت در نماز جماعت، جمعه، مشارکت در دفاع از کشور، جهاد، انفاق، امر به معروف و نهی از منکر و... مشارکت در امور اجتماعی و احساس وظیفه و بی‌تفاوت نبودن در برابر مسائل اجتماعی آن‌قدر مهم است که پیامبر خدا(ص) کسی را که چنین مسئولیت‌پذیری و اهتمام به مشکلات مسلمانان نداشته باشد را از دایره اسلام خارج کرده است: «مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ‏ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ»؛ کسی که شب را صبح کند و اهتمام به امور مسلمانان نورزد از آنان نیست.

مسئولیت‌پذیری؛ کلیدی برای حل مشکلات

یکی از مسائل بسیار مهم گفتمانی که گاهی در میان برخی از مسئولان استان و کشور دیده می شود؛ آن است که خودشان به هیچ عنوان مسئولیت هیچ چیزی را بر عهده نمی‌گیرند و هر اشکال و عیبی که در کار خودشان باشد، به شخص یا جایی دیگر ربط می‌دهند. به عنوان نمونه اگر تشکل‌های مردمی حافظ محیط زیست استان به مدیریت شهری در فلان شهر استان انتقاد می‌کنند که چرا با نادیده گرفتن پیوست‌های زیست محیطی دارد تیشه به ریشه محیط زیست استان می زند تا دود این آتش به چشم تمام مردم استان برود؛ فلان مدیر شهری یا عضو شورای شهر یا معاون فلان مدیر اجرایی فورا قضیه را عوض کرده و انگ و برچسب ارتباط با فلان و بهمان به منتقدان می زند تا آنها را ساکت کند. یا اگر از استاندار و فرماندار و نماینده و به طور کلی هر مسئول سابق سوال شود در مدت مسئولیتت چه کرده ای و چه عملکرد و کارنامه‌ای داشته‌ای و چه بلایی بر سر استان و ظرفیت هایش آورده‌ای؟ جواب می‌دهد نمی‌گذاشتند یا نمی‌گذارند یا هزاران دلیل و عذر و بهانه‌ای که در روزهای مسئولیت حرفی از آنها نبود؛ اما زمانی که به حساب و کتاب رسید؛ یکی یکی پیدا می شوند.

مورد عجیب جمشید بسم ا...

برای نمونه می‌توان به مورد عجیب و موهوم «جمشید بسم‌ا...» اشاره کرد که در دولت سابق از سوی رییس دولت و کارگزاران اقتصادی او به عنوان «عامل اصلی اختلال در بازار ارز» معرفی شد و البته مثل روز روشن است که هیچ برخوردی با او نشد و اصلا اطلاعاتی بیشتر از یک اسم عجیب از او به مردم داده نشد. گویا مسئولان اقتصادی دولت سابق تنها می خواستند یک اسم را به مردم بدهند و تمام تقصیرات ناتوانی و سوءمدیریت خود در کنترل بازار ارز را به گردن او بیندازند و حالا اسمی مثل «جمشید بسم‌ا...» دقیقا همان چیزی بود که می‌خواستند.

به عنوان نمونه‌ای دیگر می‌توان به تجربه‌ای زیسته اشاره کرد که در سال 1389 در دانشگاه علامه طباطبایی تهران برای نگارنده اتفاق افتاد. تعدادی از دانشجویان به کیفیت پایین غذای دانشگاه انتقاد داشته و بر این باور بودند که پیمانکار و آشپز و... از سر و ته غذا می‌زنند و آن را با کیفیتی بسیار پایین به دانشجو ارائه می‌دهند تا سود بیشتری روانه جیب‌های خود کنند.

این ادعای روشنی بود که می‌شد به راحتی آن را راستی آزمایی کرد و پیگیر صحت و سقم آن شد. در صورت صحت، از یک فساد جلوگیری می‌شد و در صورت احراز عدم صحت، از یک شبهه و شائبه؛ اما آنچه دانشگاه علامه طباطبایی به ریاست صدرالدین شریعتی انجام داد؛ چیزی جز پاسخ های مغشوش و متعاقبش مشت آهنین نبود. رییس دانشگاه معترضان به کیفیت غذا را یک مشت فریب خورده و آشوب طلب قلمداد کرد که می‌خواهند خدمات ارزنده مدیریت دانشگاه را نادیده بگیرند و از جایی خارج دانشگاه تشویق و تحریک شده‌اند تا آبروی دانشگاه را ببرند و....

مسئولیت‌پذیری یا شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت؟

شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت زمانی شایع می‌شود که ترسی از نظارت و برخورد بعد از آن نباشد و یا در حالت دوم تفاوت چندانی بین رفتار سیستم با مدیر و مسئولی که مسئولیت‌پذیر است با مدیری که از زیر مسئولیت شانه خالی می‌کند؛ وجود نداشته باشد. اگر می‌خواهیم استان و کشوری رو به پیشرفت و توسعه داشته باشیم، باید بدانیم این هدف جز در سایه مسئولیت‌پذیری دست‌یافتنی نیست و اگر به دنبال مسئولیت‌پذیری هستیم نیز چاره فقط یکی است؛ شایسته‌سالاری و نظارت بر حسن انجام وظایف مدیران!

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

حسین آذربایجانی
عضو انجمن زبانشناسی شناختی آلمان (Deutsche Gesellschaft für Kognitive Linguistik)
صاحب امتیاز و مدیرمسئول هفته نامه آوای چیستا
عضو هیات رییسه انجمن کان ذن ریو کاراته استان قزوین
عضو هیات مدیره کانون آوای چیستا (حوزه فعالیت: تحکیم بنیان خانواده)
پژوهشگر نورومارکتینگ، عصب شناسی زبان، رسانه و ارتباطات
دانشجوی دکترای تخصصی زبانشناسی شناختی پژوهشکده علوم شناختی IRICSS
(موضوع پایان نامه: نورومارکتینگ، سیستم لیمبیک مغز و تاثیر تبلیغات و پروپاگاندا
استاد راهنما: پروفسور حسن عشایری
استاد مشاور: پروفسور رضا نیلی پور)
کارشناسی ارشد زبانشناسی علامه طباطبایی تهران 88 تا 90
(موضوع پایان نامه: استعاره در مطبوعات فارسی زبان
استاد راهنما: دکتر کورش صفوی
استاد مشاور: دکتر یونس شکرخواه)
کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور قزوین 83 تا 87
عضو انجمن علوم اعصاب ایران
عضو انجمن زبانشناسی ایران
مدرس روانشناسی شناختی، زبان انگلیسی، مکاتبات اداری، بازاریابی و تبلیغات، زبانشناسی و فنون ترجمه 89 تا کنون در دانشگاههای غیرانتفاعی و پیام نور و آموزشگاههای مختلف عمدتا تهران و قزوین
مترجم آزاد در حوزه متون ادبی و علوم انسانی 84 تا کنون
خبرنگار و نویسنده ستون «زیر سقف قزوین» هفته نامه تابان از 87 تا کنون
دبیرکل انجمن مترجمان جوان ققنوس 84 تا کنون
دبیرکل انجمن علمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور قزوین 85 تا 87
دبیر گروه سیاسی هفته نامه حدیث قزوین 85 تا 87
خبرنگار و دبیر سرویس سیاسی خبرگزاری ایسنا قزوین 85 تا 86
عضو تحریریه ویژه نامه «حدیث نو» قزوین 85 تا 86
همکاری نامنظم به عنوان مترجم افتخاری ستون «گشتی در دنیای خبر» روزنامه ولایت قزوین از 79 تا 81
تماس:
Mail: zsqazvin(at)gmail(dot)com
Tel: 9354821851
مدیر وبلاگ : .

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان